خاقان فیدان، وزیر امور خارجه تورکیه، روز سهشنبه ۱۷ نوامبر در نشست خبری مشترک با اسعد حسن الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، در انقره از اسرائیل خواست سیاستهایی را که به کشورهای همسایه آسیب میرساند، کنار بگذارد.
فیدان در این نشست گفت: اسرائیل باید اکنون دریابد که نمیتواند با آسیب رساندن به همسایگان خود، امنیتش را تأمین کند و باید این سیاست را کنار بگذارد.
او با اشاره به تداوم اقدامات اسرائیل برای بیثبات کردن سوریه و منطقه اظهار داشت که این اقدامات، ساختار امنیتی و ارتباطی را که تورکیه و دیگر کشورهای منطقه در تلاش برای ایجاد آن هستند، تهدید میکند.
وزیر امور خارجه تورکیه تأکید کرد: امنیت یک کشور نمیتواند بر پایه بیثباتی کشورهای همسایه آن بنا شود.
فیدان همچنین خواستار توقف حملات اسرائیل به جنوب سوریه و ایجاد ترتیبات امنیتی بر اساس توافقنامه جداسازی نیروها در سال ۱۹۷۴ شد.
الشیبانی نیز با تأکید بر نقش سوریه در ثبات منطقه گفت: ثبات سوریه، سنگبنای ثبات خاورمیانه است و تورکیه نیز شریکی ضروری در ایجاد این ساختار به شمار میرود.
فیدان در ادامه با اشاره به دیدارهای مکرر خود با همتای سوریه ای اش گفت همکاریهای تورکیه و سوریه بهطور مستمر در حال گسترش است و در ماههای اخیر چندین پروژه مشترک میان دو کشور اجرا شده است.
همکاری در حوزههای مختلف
الشیبانی اعلام کرد که روابط تورکیه و سوریه در حوزههای تجارت، انرژی، حملونقل، امنیت و بازسازی در حال توسعه است و دو کشور برای گسترش همکاریها در این زمینهها اقداماتی انجام میدهند.
او گفت حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ با افزایشی بیش از ۴۰ فیصد به حدود ۳ میلیارد و ۷۸۰ میلیون دالر رسیده است و دو کشور امیدوارند این رقم را به ۱۰ میلیارد دالر افزایش دهند.
به گفته وزیر امور خارجه سوریه، دو کشور همچنین برای افزایش ظرفیت خط اتصال شبکه برق خود به ۵۰۰ میگاوات تلاش میکنند.
الشیبانی افزود پروازهای مستقیم میان دمشق و شهرهای آنتالیا و ازمیر تورکیه برقرار شده و تلاشها برای بازگشایی گذرگاه مرزی قمشلی–نصیبین ادامه دارد.
او همچنین اعلام کرد که دو کشور توافق کردهاند اجرای طرح احداث خط آهن از تورکیه به اردن و کشورهای حوزه خلیج از مسیر سوریه را تسریع کنند، موانع حملونقل جادهای را برطرف سازند و زیربناهای دیجیتال را بهبود بخشند.
تأسیس دانشگاه مشترک در دمشق
در مذاکرات قبل از نشست خبری، یشر گولر، وزیر دفاع ملی تورکیه، و ستر جنرال مرهف ابوقصره، وزیر دفاع سوریه، نیز حضور داشتند.
فیدان اعلام کرد که شفاخانه ای قلب دمشق بر اساس پروتوکول امضاشده میان دو کشور، با بهرهگیری از امکانات پیشرفته، ارائه خدمات معالجوی به مردم سوریه را آغاز کرده است.
او افزود دانشگاه بینالمللی تورکی رجب طیب اردوغان در دمشق نیز ماه گذشته سال تحصیلی جدید خود را آغاز کرده است.
وزیر امور خارجه تورکیه همچنین از توافق انقره و دمشق برای تأسیس دانشگاه مشترکی با نام دانشگاه تورکیه–سوریه در پایتخت سوریه خبر داد.
فیدان گفت نصب تجهیزات و سیستمهای امنیتی ناوبری(یافتن نقطه فعلی و مسیریابی میان دو مکان) در میدانهای هوایی دمشق و حلب نیز به افزایش ظرفیت حملونقل هوایی سوریه کمک کرده است.
او در عین حال تأکید کرد: البته هنوز کارهای زیادی پیش روی ما قرار دارد.
بازسازی سوریه و بازگشت پناهجویان
الشیبانی اعلام کرد که بیش از ۷۰۰ هزار سوریه ای به کشور خود بازگشتهاند و تأکید کرد که تأمین مسکن، خدمات ضروری و فرصتهای معیشتی برای تضمین بازگشت پایدار، داوطلبانه با حفظ کرامت انسانی ضروری است.
او ضمن ابراز امتنان از تورکیه به دلیل میزبانی چندینساله از شهروندان سوریه ای، اعلام کرد که دمشق از مشارکت شرکتهای تورکی در پروژههای بازسازی سوریه استقبال میکند.
وزیر امور خارجه سوریه همچنین گفت انتظار میرود سفارت این کشور در انقره در ابتدای ماه آینده افتتاح شود.
امنیت منطقوی و روابط بینالملل
الشیبانی با اشاره به تحولات منطقه، حملات علیه کشورهای حوزه خلیج را محکوم کرد و امنیت این کشورها را بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی سوریه توصیف کرد.
او بر ضرورت حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و تنگه بابالمندب تأکید کرد و گفت سوریه از راهحل مذاکره برای پایان دادن به درگیریهای منطقه حمایت میکند.
وزیر امور خارجه سوریه همچنین حملات اسرائیل به خاک این کشور و نقض حاکمیت ملی سوریه را بهشدت محکوم کرد و بار دیگر بر پایبندی دمشق به توافقنامه جداسازی نیروها در سال ۱۹۷۴ تأکید کرد.
الشیبانی درباره روابط سوریه و اتحادیه اروپا نیز اظهار داشت که لغو تحریمهای این اتحادیه علیه سوریه، زمینه شکلگیری مشارکتی واقعی میان دو طرف را فراهم کرده است.
او گفت دمشق امیدوار است روابط خود با اتحادیه اروپا را به مشارکتی اقتصادی تبدیل کند که بهویژه از طریق پروژههای بازسازی، به توسعه سوریه کمک کند.
الشیبانی تأکید کرد که سوریه میخواهد نه بهعنوان منشأ بحران در خاورمیانه یا صرفاً دریافتکننده کمکهای خارجی، بلکه بهعنوان شریکی قابل اعتماد شناخته شود.
اوبا اشاره به آغاز گفتوگوهای سطح بالا میان سوریه و اتحادیه اروپا در بروکسل، برگزاری نشستی در دمشق را نیز نشانه تعهد دو طرف به ایجاد مشارکت مشترک توصیف کرد.
وزیر امور خارجه سوریه همچنین با اشاره به موقعیت جغرافیایی و اهمیت تجاری و جیئوپولیتیکی این کشور برای اروپا گفت دو طرف راههای بهرهبرداری از این موقعیت راهبردی را بررسی خواهند کرد.
ائتلاف دفاعی مکه
فیدان در واکنش به استقبال از ائتلاف دفاعی مکه که تورکیه، عربستان سعودی و پاکستان در ماه آگست تشکیل دادند، گفت: استقبال گسترده از ائتلاف دفاعی مکه، نشانه روشنی از تأثیر مثبتی است که تلاشهای صلحمحور ما میتواند در منطقه داشته باشد.
او اظهار داشت تحولات اخیر منطقه ضرورت همکاریهای پایدار و فراگیر میان کشورهای منطقه را نشان داده و این ائتلاف نیز در چارچوب همین برنامه تشکیل شده است.
وزیر امور خارجه تورکیه با استقبال از پذیرش برنامه ای مالکیت منطقوی تورکیه از سوی دیگر کشورها، این موضوع را برای مقابله با چالشهای مشترک بسیار ارزشمند توصیف کرد.
فیدان همچنین تأکید کرد که پس از تکمیل روند نهادینهسازی این ائتلاف، تورکیه و شرکای آن از پیوستن دیگر کشورهایی که خواهان صلح در منطقه هستند و به حقوق بینالمللی احترام میگذارند، استقبال خواهند کرد.























