کتیبههای اورخون که توسط انجمن زبان تورکی در جنگل ملی بیش تیپه روبروی مجتمع ریاست جمهوری درتاریخ ۲۹ اکتبر، روز جمهوری، نصب شده بودند، توسط رئیس جمهور رجب طیب اردوغان و سران کشورهای تورک که برای سیزدهمین اجلاس سران کشورهای سازمان کشورهای تورک که درتاریخ ۳۰ اکتبر در انقره برگزار شد، در انقره بودند، افتتاح شدند.
کاپیهایی از کتیبههای کول تیگین، بیلگه قاآن و بیلگه تونیوقوق که توسط انجمن زبان تورکی در ابعاد دقیق خود تهیه شده بودند، در جنگل ملی بیش تیپه در مکانی که بیرقهای ۱۶ کشور تورک نیز در آن قرار دارند، قرار داده شدند.
کتیبه کول تیگین
کتیبه کول تیگین توسط بیلگه خاقان، یکی از خاقانهای گوکتورک، برای یادبود برادر کوچکترش کول تیگین که در سال ۷۳۱ درگذشت، نصب شد. محوطه بنای یادبود، از جمله کتیبه، در سال ۷۳۲ تکمیل شد.
کتیبه بیلگه خاقان
در سال ۷۳۵ توسط پسرش تنری خاقان برای یادبود بیلگه خاقان که در سال ۷۳۴ درگذشت، و برای به جا گذاشتن اندرزهای جاودان برای ملت تورک، نصب شد.
کتیبههای بیلگه تونیوقوق
کتیبههای بیلگه تونیوقوق در طول زندگی بیلگه تونیوقوق، یک دولتمرد، مشاور و سرقوماندان اعلی که نقش مهمی در تأسیس و تقویت دومین خاقان گوکتورک ایفا کرد، نصب شدند. این کتیبه تاریخ نصب را مشخص نمیکند، اما بیانگر تاریخ قدامت آن به سال ۷۲۵ میلادی بوده است.
کتیبههای کول تیگین، بیلگه قاآن و بیلگه تونیوقوق قدیمیترین و جامعترین اسناد مکتوب زبان تورکی محسوب میشوند. روایتهای قدرتمند آنها که وقایع تاریخی را بازگو میکنند، از منابع مهم زبان، ادبیات و اندیشه سیاسی تورکی هستند.
این سنگ نبشته های جاودانه، کهنترین شاهدان زبان تورکی و مهر تزلزلناپذیر برادری در جهان تورک هستند، در جنگل ملی بیش تیپه، روبروی مجتمع ریاست جمهوری در انقره ، پایتخت، در انتظار بازدیدکنندگان خود قرار دارند.


























